Muflon (Ovis musimon)
Muflon jest to dzika owca górska, która została sprowadzona z Korsyki i Sardynii około połowy XIX wieku. U nas występuje nielicznie na terenie Karkonoszy, na terenie Ziemi Kłodzkiej tj w Górach Bardzkich i Złotych oraz w położonych nieopodal Górach Sowich. Na tereny Karkonoszy muflon został sprowadzony w pierwszych latach XX wieku. Muflon ma silną budowę, jest krępy, o szyi krótkiej i silnej. Biegi ma mocne i dość wysokie. Jest on dobrze przystosowany do warunków bytu w górzystym terenie. Suknia muflona w lecie jest ceglasto-brązowa, na grzbiecie ciemniejsza, gęba, brzuch, wewnętrzna strona biegów i ich dolna część oraz lustro są białe. W zimie suknia ma kolor kasztanowo-brązowy z czarnym nalotem na grzbiecie. Na bokach tułowia starsze sztuki mają białą plamę, tzw. siodło, które w lecie jest siwe, a w zimie białe. Starsze tryki maje u dołu szyi czarną grzywę. Sierść muflonów jest krótka. Tryk ma rogi (ślimy), których nie zrzuca co roku jak zwierzyna płowa, lecz przedłużaj się one stale przez odrastanie w nasadzie. Ślimy tryka wyrastaj z czoła, wygięte są do dołu, u starego tryka tworzy kształt litery C albo nawet zamknięta koło. Owce nie maja z reguły ślimów, a co najwyżej i to wyjątkowo rzadko niewysokie, proste różki.
Jaka jest wielkość muflona?
Ciało muflona ma długość ok. 120 cm, wysokość w barku 70 cm. Masa tryka wynosi od 35-40 kg, owcy 22-30 kg. Masa ślimów starego tryka wynosi ok. 3 kg, a obwód przy nasadzie ok. 25 cm.
Jak kształtuje się rozwój ślimów?
Jagnię w 3-5 miesiącu tycia dostaje na czole guzy, z których zaczynaj wyrastać ślimy. W pierwszym roku (w grudniu) osiągają one długość około 20 cm i mają 11-13 wygarbień pierścieniowatych. Każdego roku, na przełomie listopada i grudnia następuje zahamowanie wzrostu ślimów na okres kilku tygodni i wówczas powstaje na nich charakterystyczny roczny krąg. Wygląda on jak pęknięcie na ich powierzchni. Wielkość rocznych przyrostów od trzeciego roku życia tryka stopniowo maleje, maleje również liczba okresowych wygarbień. W drugim roku życia przyrost ślimów wynosi ok. 22 cm, w trzecim 17 cm, w czwartym - 13 cm, w piątym -9 cm, w szóstym - 5 cm, siódmym - 4 cm, w ósmym - 3,5 cm, w dziewiątym - 3 cm, w dziesiątym - 2,2 cm. Liczby te wskazują jedynie w przybliżeniu wielkość przyrostów ślimów. W praktyce wielkość przyrostu może znacznie różnić się od tych liczb. Po 7-8 roku życia tryka roczny przyrost jest mały i często niewiele przekracza to, co muflon wytarł na ich końcach o krzaki.
Kiedy rozmnażają się muflony?
Ruja muflonów odbywa się w listopadzie-grudniu. W okresie rui stare tryki odpędzaj młodsze od kierdeli owiec. Między trykami wywiązują się wtedy zacięte walki, w których jeden drugiemu stara się zada cios ślimami unieszkodliwiający go fizycznie. Dochodzi czasami do złamań kręgów szyjnych uderzeniem lub w czasie splotu ślimów. Zdarza się nawet splątanie i niemożność ich rozłączenia, w wyniku czego obydwaj walczący giną z wyczerpania i głodu. Owca rodzi po 5 miesiącach, tj. w kwietniu-maju, wydając na świat jedno, rzadziej dwoje jagniąt. Wykot następuje w gęstwinie leśnej. Jagnię rozwija się szybko i już po kilku dniach dobrze chodzi nawet po górach. Zimno i suchy śnieg nie szkodzą jagniętom, deszcz jednak i wilgoć są dla nich bardzo niebezpieczne, powodując często ich padnięcie. Jagnię pozostaje przy matce przez 2 lata. Młode tryki już w drugim roku uczestniczą w rui.
Czym żywi się muflon?
Muflon jest roślinożerny. Żywi się, podobnie jak jeleń, wszelkiego rodzaju trawami, ziołami, liśćmi, młodymi pędami drzew i krzewów. Ulubioną rośliną muflona jest wilczy mlecz oraz żołędzie i bukiew. W okresie zimy wystarczającym dla niego żerem jest wrzos, borówki oraz jałowiec i mech.
Muflony nie wyrządzają szkód ani w polu (nie wychodzą na pola), ani w lesie (nie spałują), chyba że są bardzo wysokie śniegi. Muflon żeruje także w dzień w spokojnym terenie, w zasadzie jednak nad wieczorem i wczesnym rankiem na łąkach śródleśnych.
Jaki jest tryb życia muflonów?
Muflony żyją przez cały rok gromadnie w kierdelach. Owce i młode 1-2-letnie tryki tworzą w lecie kierdele złożone z kilkunastu sztuk. Kierdelom tym przewodzi stara owca.
Starsze tryki żyją w lecie w odrębnych małych kierdelach, a stare tryki żyją bądź przez cały rok pojedynczo, samotnie, bądź odłączają się od kierdela w okresie rui w poszukiwaniu rujnej owcy. W okresie zimy młode i starsze owce oraz tryki tworzą duże kierdele.
Muflony są bardzo towarzyskie i dobrze współżyją w łowisku z inną zwierzyną, przede wszystkim płową, z którą często migrują razem. Muflony podchodzą również do pasących się owiec domowych. Muflony są zwierzyną osiadłą i w zasadzie stale przebywają w swojej ostoi, nie udając się w dalsze wędrówki. W ciągu dnia przebywają w gęstwinach liściastych drzew lub świerczynach, chodzą na żerowiska, czasem bardzo daleko, po czym wracają do swoich ostoi. Najbardziej sprzyjające warunki terenowe dla muflonów to okolice suche, rozległe, górzyste (do 2 tys. m), porosłe lasami mieszanymi o wysokim podszyciu, przerywane polami. W lecie muflony przebywają w wyższych partiach gór, w zimie schodzą w doliny. Muflon nie jest zaczepny, ale czasem odważa się zaatakować nawet człowieka.
Żródło: www.anad.republika.pl
